Ο προστάτης των Καρυάτιδων


Πρόεδρος ενός από τα κορυφαία ερευνητικά ιδρύματα της Ευρώπης, του Iδρύματος Τεχνολογίας και Eρευνας (ΙΤΕ), ο Κώστας Φωτάκης μπορεί δικαίως να υπερηφανεύεται ότι με τις εφαρμογές λέιζερ που εφευρέθηκαν στο ΙΤΕ επετεύχθη ένας συνδυασμός με ουσία.

Σήμερα οι Καρυάτιδες καθαρίζονται και ξαναβρίσκουν το λευκό χρώμα και την πλαστικότητά τους χάρη στις εφαρμογές λέιζερ που προήλθαν από το ΙΤΕ. Η μέθοδος αυτή, μάλιστα, επιλέχθηκε ανάμεσα σε 46 μεθόδους που διαγωνίστηκαν για τον καθαρισμό των μαρμάρων και σήμερα οι επισκέπτες του μουσείου της Ακρόπολης μπορούν να δουν στην πράξη και μέσα σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον πώς γίνεται αυτό. «Γίνεται, έτσι, ουσιαστική και σημειολογική σύνδεση της αρχαίας Ελλάδας με τη σύγχρονη», λέει ο κ. Κώστας Φωτάκης. Αρχαιοελληνικός πολιτισμός και νεοελληνική τεχνολογία σε αγαστή σύμπραξη μπροστά στα μάτια των επισκεπτών.

Πορτρέτο. Ο Κώστας Φωτάκης, πρόεδρος του ΙΤΕ.

Αυτός πρέπει να είναι και ένας από τους στόχους του ΙΤΕ, σύμφωνα με τον κ. Φωτάκη. Πριν από επτά χρόνια έλαβε το Βραβείο Ηγεσίας της Αμερικανικής Εταιρείας Οπτικής. Ηταν μάλιστα ο πρώτος μη Αμερικανός επιστήμονας που έλαβε αυτήν τη διάκριση, χάρη στον δεκαετή ηγετικό ρόλο και την προσωπική ερευνητική συμβολή στον τομέα των εφαρμογών λέιζερ, στη συντήρηση έργων τέχνης καθώς και για τον καθοριστικό ρόλο που είχε στην καθιέρωση και καθοδήγηση της επιστημονικής αριστείας στα προγράμματα επιστήμης των λέιζερ στο ινστιτούτο που διευθύνει μέχρι και σήμερα. «Αυτός είναι ένας ακόμα στόχος.

Η επιστημονική αριστεία, η αξιοποίηση του ερευνητικού προϊόντος και η συνεισφορά στην εκπαίδευση και κατάρτιση μέσα από την επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο», παρατηρεί ο κ. Φωτάκης.

Ανθρώπων έργα

Δεν συναντάει κανείς συχνά την εμμονή που έχει ο πρόεδρος του ΙΤΕ στο ανθρώπινο δυναμικό στο σύνολό του. Ούτε είναι συνηθισμένη η έμφαση που δίνει στην αξία όλων των εργαζόμενων στο ίδρυμα. Θα περίμενε κανείς να μιλάει περισσότερο για τους επιστήμονες, ίσως και για τους τεχνικούς, αλλά σαφώς λιγότερο για τους διοικητικούς υπαλλήλους. Αντιθέτως, ο κ. Φωτάκης πιστεύει ότι το θαύμα που έχει συντελεστεί όλα τα χρόνια που λειτουργεί το Ιδρυμα οφείλεται σε όλη αυτή τη μεγάλη οικογένεια και στον καθένα ξεχωριστά.

«Δεν είναι απλώς υποστηρικτικό προσωπικό. Τα άτομα που είναι στη διοίκηση του ΙΤΕ και αυτά που κάνουν την οικονομική διαχείριση αποτελούν παράδειγμα και δεν είναι υπερβολή αυτό. Και αυτό έρχεται σε αντίθεση με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα για το πώς διαχειρίζονται τα χρήματα οι Ελληνες», συνεχίζει.

Εγκαταστάσεις. Εξωτερική άποψη του κτιρίου του ΙΤΕ στις Βούτες Ηρακλείου.

Το ΙΤΕ είναι κερδοφόρο διαχρονικά και βγάζει τη χώρα μας ασπροπρόσωπη στο εξωτερικό. Διεκδικεί και κερδίζει κονδύλια για ερευνητικά προγράμματα και στον αμείλικτο διεθνή ανταγωνισμό βγαίνει επάξια μπροστά. «Οι νέες εξελίξεις, ωστόσο, δεν οδηγούν στον εξορθολογισμό αλλά περισσότερο στον παραλογισμό, αφού υφίσταται και το ΙΤΕ τα δεινά του ελληνικού δημοσίου», λέει ο κ. Φωτάκης και συμπληρώνει:

«Ο,τι έχει δώσει η πολιτεία, δηλαδή την τακτική επιχορήγηση, έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα σε σχέση με ό,τι έχει λάβει το ίδρυμα. Αλλά δυστυχώς, ενώ ζούμε τις αγωνίες του ιδιωτικού τομέα, ταυτόχρονα λειτουργούμε με τη χειρότερη εκδοχή του δημοσίου, όπως για παράδειγμα την εφεδρεία», εξηγεί ο πρόεδρος του ΙΤΕ.

Καρυάτιδα. Ανάδειξη των Καρυατίδων με τη χρήση πρότυπου συστήματος λέιζερ που έχει αναπτυχθεί στο ΙΗΔΛ-ΙΤΕ.

Από το ΙΤΕ έχουν ξεπηδήσει πολλές εταιρείες που γιγαντώθηκαν στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, ενώ οι επιστήμονες του ΙΤΕ έχουν δημιουργήσει «σχολές», σύμφωνα με τον πρόεδρό του. «Εχουν βγει από εδώ ολόκληρες γενιές επιστημόνων που έχουν δώσει το στίγμα τους στο διεθνές επιστημονικό στερέωμα».

Εξάλλου, είναι σαφές ότι για να υπάρχεις στο διεθνή τεχνολογικό και επιστημονικό στίβο πρέπει να ξεχωρίζεις: «Δεν αρκεί να είσαι καλός ή μέτριος. Πρέπει να είσαι άριστος, αλλιώς χάνεσαι. Δυστυχώς δεν προερχόμαστε από χώρα με τεχνολογική ή επιστημονική παράδοση και επιπλέον οι αναφορές των ξένων ΜΜΕ στη χώρα μας δεν βοηθούν καθόλου», λέει ο κ. Φωτάκης, για να συμπληρώσει: «Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να παίρνουμε πρωτοβουλίες σε ακόρεστα τεχνολογικά και επιστημονικά πεδία. Το κλειδί για αυτό είναι η διεπιστημονικότητα που εφαρμόζουμε εδώ και χρόνια στο ΙΤΕ. Η συνεργασία δηλαδή ανάμεσα στα επτά ινστιτούτα που έχουν φαινομενικά άσχετα μεταξύ τους αντικείμενα».

Λέιζερ. Ο φακός καταγράφει την αλληλεπίδραση μιας ισχυρής ακτίνας λέιζερ με την ύλη.

Τρανταχτά παραδείγματα, εκτός από τη συντήρηση έργων τέχνης και γλυπτών με τη βοήθεια λέιζερ, η ξενάγηση σε ελληνικά μουσεία από ρομπότ που δημιουργήθηκαν στο ΙΤΕ ή η τηλεπισκόπηση του εδάφους που βοηθά τις αρχαιολογικές έρευνες. Ο κ. Φωτάκης θεωρεί το ΙΤΕ ως φάρο επιστημών και εργάζεται γι’ αυτόν τον σκοπό.

Πιστεύει στην προστιθέμενη αξία της διεπιστημονικότητας και στο ανθρώπινο δυναμικό του ιδρύματος και για το λόγο αυτό δεν προλαβαίνει να λαμβάνει ενημερώσεις για τις εξελίξεις των ερευνών στα επτά ινστιτούτα του ΙΤΕ που βρίσκονται στο Ηράκλειο, το Ρέθυμνο, στην Πάτρα και στα Ιωάννινα.

ΦΑΝΗ ΚΑΛΑΘΑΚΗ
fanikalathaki@gmail.com

ΦΩTOΓΡAΦIΕΣ: ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΕΡΑΚΟΣ
www.periklesmerakos.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s